Реббе, Юд Шеват 5751: «Біліңіздер, сіздер Аляскада, Бразилияда немесе Сібірде болған кезде, менің өзім де сол жерде боламын!»

 בס"ד 

Реббе, Юд Шеват 5751: «Біліңіздер, сіздер Аляскада, Бразилияда немесе Сібірде болған кезде, менің өзім де сол жерде боламын!»

1950 жылғы 28 қаңтар, сенбі күні таңертең Любавичтің алтыншы Реббесі, раввин Йосеф Ицхак Шнеерсон, марқұм, бұл дүниеден өтті.

Реббе, раввин Менахем Мендель Шнеерсон, марқұм, қайғыға қатты батты; бірнеше ай бойы қайын атасы туралы айтылған әрбір сөзін көз жасы ілестіріп отырды. Ол мұрагерлікке ең лайықты үміткер болғанымен, бір жыл бойы «Реббе» қызметін қабылдаудан үзілді-кесілді бас тартты. Ақырында, әлемнің түкпір-түкпірінен келген өтініштерге көніп, Хабад-Любавич қозғалысының басшылығын ресми түрде қабылдады.

Соған қарамастан, ол басынан-ақ қайын атасының барлық яһудилерге, олардың географиялық немесе рухани тұрғыдан қаншалықты алыста екеніне қарамастан, қол созу ісін жалғастыруға бел буғаны анық еді.

7 ақпанда, раввин Йосеф Ицхактың қайтыс болуынан небәрі он күн өткен соң, Реббе раввин Михаэль Липскерді Мароккодғы яһудилерге өз елшісі — «шалиах» — етіп тағайындады.

Елшілерді жіберу жүйесі — Реббенің қазіргі еврей өміріне қосқан ең революциялық үлесі екені сөзсіз. Ол ХХ ғасырдың екінші жартысында иудаизмнің бейнесін түбегейлі өзгерткенін айту — артық емес.

Бұл тұжырымдама әрі терең, әрі қарапайым. Реббе әлемдегі барлық яһудилерге жетіп, оларды иудаизмге деген адалдығын арттыруға шабыттандырғысы келді. Бірақ әрбір яһудиге бір адамның өзі жетуі техникалық тұрғыдан мүмкін емес еді. Сондықтан ол жас ерлер мен әйелдерден құралған бір «әскер» жинап, оларға былай деді:

«Мен сендерді өз орнымнан әрекет ету үшін елшілерім етіп тағайындаймын. Сендер сонда болған кезде — Нью-Джерсиде ме, Аляскада ма, Бразилиядағы Белу-Оризонтиде ме, әлде Сібірдегі Челябіскіде ме — менің өзім сол жерде тұрғандай боламын, менің өзім сабақ бергендей, асүйді кашерлегендей немесе Песах Седерін өткізгендей боламын».

Елші, яғни шалиах, — еврей заңындағы бір адамның өз атынан басқа біреуді әрекет етуге тағайындауына мүмкіндік беретін құқықтық ұғым. Реббе бұл ұғымды Торадан алып, оны ондаған, кейін жүздеген, кейін мыңдаған жас отбасылар үшін өмірлік миссия мен өмір салтына айналдырды.

Реббе өз елшілеріне соқыр бағынуға негізделген жайлылықты ұсынған жоқ. Керісінше, ол елшінің бағдарламалары мен қызметтері бір жағынан оның жеке қабілеттері мен бейімділігінен, екінші жағынан жергілікті қауымның нақты қажеттіліктері мен жағдайынан туындауы керек екенін талап етті. Осындай басшылық әрбір елшінің өзін Реббенің жеке тұлғасының жалғасы ретінде сезінуімен ұштасып, оларды басқаша жағдайда еңсерілмейтін қиындықтарды жеңуге мүмкіндік берді.

Реббенің елшілерімен ерекше байланысы болды. 1988 жылы жұбайы, Раббанит, қайтыс болғанда, оның алғашқы өтініші: «[Біздің] балаларымызды, елшілерді хабардар етіңдер», — болды. 1992 жылғы наурызда инсульт алған күні «770»-тен кетер алдында, ол әдетте кітаптар мен қағаздарға толы кеңсесін реттеп, үстінде тек бір ғана зат қалдырды: елшілерінің суреттері бар үш томдық альбом.

1951 жылғы 17 қаңтарда — 5711 жылдың 10 Шеватында — Реббе қайын атасының қайтыс болғанына бір жыл толуына арналған жиналыста дәстүрлі хасидтік баяндаманы, маамарды, айтып, Хабад-Любавичтің басшылығын ресми түрде қабылдады. Сол кезде ол былай деді (еркін аударма):

«Мұнда, Америкада, адамдар ойдың “мәлімдеме” түрінде айтылғанын ұнатады, әсіресе ол әсерлі әрі өткір болса. Бұл ең жақсы тәсіл ме, білмеймін, бірақ даналарымыз айтқандай: “Қай қалаға келсең, сол жердің әдетіне сай бол”.

Үш махаббат — Құдайға деген махаббат, Тораға деген махаббат және жақыныңа деген махаббат — біртұтас. Оларды бөлуге болмайды, өйткені олардың мәні бір. Ал мәні бір болғандықтан, әрқайсысы үшеуін де қамтиды.

Міне, біздің “мәлімдемеміз”: Егер сен Құдайды сүйетін, бірақ Тораны және жақынын сүймейтін адамды көрсең, оған оның Құдайға деген махаббаты толық емес екенін айтуың керек. Ал егер тек жақынын ғана сүйетін адамды көрсең, оны Тораға және Құдайға деген махаббатқа қайта жақындатуға тырыс, сонда оның сүйіспеншілігі тек аштарға нан, шөлдегендерге су берумен шектелмей, оларды Тораға және Құдайға жақындатады.

Үш махаббат біріктірілгенде, біз Құтқарылуға жетеміз. Өйткені соңғы қуғын бауырластық сүйіспеншіліктің жетіспеуінен туған болса, түпкілікті әрі жедел Құтқарылу да жақынға деген махаббат арқылы келеді».

Осы жиналыста Реббе өз ілімдері мен қызметінің негізгі бағытына айналатын қағиданы да бекітті:

«Жаратылыстың басты мақсатын аяқтау міндеті біздің ұрпаққа жүктелді. Хасидтік ілім оны “материалдық әлемде Құдайға мекен ету орны жасау” деп түсіндіреді. Біздің ұрпақ Машиах дәуірін — мейірім мен кемелдік дәуірін — әкеледі. Бұл — адамзаттың мыңжылдық еңбегінің, Құдайдың бейнесін ашуға бағытталған күш-жігерінің шыңы».