Құрметті раввин Элиэзер Берланд шлит״a тарапынан қадірлі хасид раввин Моше Цанани зт״л-ға арналған әсерлі қоштасу сөзі

 בס"ד 

Құрметті раввин Элиэзер Берланд шлит״a тарапынан қадірлі хасид раввин Моше Цанани зт״л-ға арналған әсерлі қоштасу сөзі

Раввин Цанани зт״л-дың қайтыс болуы — еврей халқы үшін ең үлкен жоғалту, ең үлкен қасірет! Ол университеттегі ең үздік студент еді, бірінші орында болды, бірақ оқуын ортасында тастап кетті. Ол бәрін тастап, Тораның нұрын көрді. Ол Кфар Хабадтағы раввин Гинзбургке барды, кейін Моше Швили оны Шуву Банимге алып келді. Содан бері ол көзін сақтады, ештеңеге қарамады, келген сәтінен бастап көзін ашпады. Ол 5737 жылы келді, ал 5738 жылы Симхат Тора күні Стайплердің пәтеріндегі менің кішкентай бөлмеме кірді. Ол сол бөлмеге кіріп, қозғалмай тұрып: «Мен бұл жерден кетпеймін, ешива ашылуын қалаймын», — деді.

Өйткені мен ешива ашуға қарсы едім. Мен әрдайым раввин Вайзенфельдке, жанымда жүргендердің бәріне, раввин Шимон Тайхнерге: «Мен ешива ашқым келмейді, мен оқығым келеді. Ешива — қоғамдық іс, ол маған емес. Мен өз бұрышымда отырып, оқығым келеді», — деп айтатынмын.

Раввин Цанани мені мәжбүрледі. Ол: «Мен бұл бөлмеден кетпеймін», — деді. Бәрі Бней-Брактағы Рашбам көшесі 23-үйдегі кішкентай бөлмені біледі, ол оның бөлмесіне айналды. Бір апта ішінде бөлмеде жиырма жас жігіт жиналды. Екі аптадан кейін Тайхнер келіп, бәрін өз үйіне алып кетті, ал әйелі оларды үйіне қабылдағаны үшін берекеге бөленді.

Олар раввин Тайхнердің үйінде үш ай болды. Одан кейін біз Неве Хеседтегі Шику́н V ауданындағы Эйлат көшесіне көштік. Онда төрт бөлме орналастырдық: асхана, оқу бөлмесі және жастарға арналған екі жатын бөлме. Кейін Пардес-Кацқа көштік.

Раввин Цанани Шуву Банимге жақындағаннан бастап, ол біз үшін өзіміздің Реббеміз болды, Реббеміз оның ішінде еді. Оның әрбір қимылы мен әрбір ойы тек Реббемізге байланыс екенін көруге болатын.

Ол өмір бойы бірде-бір Рош ха-Шананы (Реббемізбен бірге) жіберіп алмады. Ең қауіпті сапарларда (Темір перде құлағанға дейін) бізді Сібірге жібереміз деп қорқытатын, келесі жолы міндетті түрде жібереміз деп уәде беретін. Бірде мен Израиль паспортымен келгенімде, олар: «Біз саған сенбейміз, сенің жиырма атың бар, бұл сен емес», — деді. Оларды көндіру өте қиын болды, орыстар қыңыр келеді.

Бірақ раввин Цанани барлық сынақтардан, барлық даулардан, Шуву Банимнен өткен барлық күйзелістерден мықты өтті. Ол бәрінен беріктікпен өтті. Бүгінде ол үлгі тұтарлық тұлға, ол мүлде қайтыс болған жоқ.

«Гешер ха-Хаимде» жазылғандай, әділ адам туралы «қайтыс болды» деуге тыйым салынған. Біздің Реббеміз қалай тірі және бар болса, ол да солай тірі және бар. Біз өлі хасидтер емеспіз, керісінше, біз тірі хасидтерміз. Басқа хасидтер — өлі, өйткені олардың Реббесі қайтыс болған, олар мүлде тірі емес. Біздің Реббеміз тірі және бар, және оған жақындаған әр адам тірі және бар.

Раввин Моше Цанани, Моше бен Йемима, тірі және бар болуға лайық болды. Ол мүлде қайтыс болған жоқ, олай ойлауға тыйым салынады, ол бізбен бірге. «Ағайындар, жоқтауда мен тұрмын» деп жазылған (Шаббат 153а). Рав: Рав Шмуэль бар Шилатқа: «Жоқтауды қыздыр, мен сенің ішіңдемін, мен осындамын, мен тірімін және бармын», — деді.

Раввин Цанани алдымызда жүреді. Еврей халқына жойылу туралы үкім болған еді, ол бәрін жұмсартты. Енді біз Иерусалимде бейбітшілікте тағы екі жүз жыл өмір сүре аламыз. Қорқынышты үкімдер болғанын білетіндер біледі. Бізді толығымен жойғысы келді. Тіпті Трамп та арабтардың жағына шықты, бізге қарсы болды. Оның (раввин Цананидің) арқасында біз қасиетті Иерусалимде кемінде екі жүз жыл өмір сүре аламыз, алтыншы мыңжылдықтың соңына дейін, Машиах бен Давид келгенше.

Ол осы ұрпақтың Машиахының нешамасы (жаны) еді. Хатам Софер («Хошен Мишпат» 98а) әр ұрпақта Машиах бар дейді, бірақ біз оның ашылуына лайық емеспіз. Ал ол (раввин Цанани) Машиах бен Давид еді, біздің қасиетті Реббеміздің нешамасы, ол өзіміздің Реббеміз еді.

Ол тірі және бар, және ешиваны басқаруды жалғастыруда. Бүкіл ешиваны өзі басқарады. Мен оның шәкірті болдым, ол бәрін басқарды: жастарды да, үйленгендерді де. Оны көрген адам сол сәтте-ақ тәубеге келетін. Рабби Аарон Карлинский туралы айтылғандай, ол 80 000 адамды тәубеге келтірген. Ол олармен қашан сөйлесті? Олар оны тек көрді, көрді де — бәрі тәубеге келді.

Оны көрген әр адам бірден тәубеге келді. Шуву Банимдегі барлық шәкірттер — соның еңбегі. Бүгінде Шуву Банимде 10 000 шәкірт бар, бәрі соның арқасы. Ол тірі және бар, ол қайтыс болған жоқ.

Әр адам көзін толық сақтауды және тәулік бойы оқуды өзіне міндет етуі керек. Бұл — ең бастысы. Қазір Шовавим уақыты, не істейміз?

Оқимыз — жай ғана!

Біздің Реббеміздің жолы — тек Гемара оқу. Ол: «Мен әлемді әрекетке тартқым келеді, сендер тек Гемараны 24 сағат оқыңдар», — деді. Қай жерде болсаң да, қолыңда Гемара болсын: автобус кезегінде де, емханада да. Сонда бірнеше трактатты бітіре аласың. Бір сағат кезекте тұрсаң, он трактат бітіруге болады.

Міне, раввин Моше Цанани осындай еді. Ол жыл сайын Шастан бір сөз алуға лайық болды, Шулхан Арухты және барлық ілімдерді аяқтайтын. Бәрі оның аузынан еркін шығатын. Ол өз ұрпағында ерекше, теңдессіз адам еді.

Ең бастысы — оның ізімен жүру, оның алдымызда жүргенін білу, от бағаны сияқты. Ол тірі және бар. Әркім Шовавим күндері мен одан кейін тәулігіне 24 сағат оқуды өзіне қабылдасын.

Гемараның үстінде мүлгіп, Гемараның үстінде ұйықтау — әділдер төсектің өзіне жатпаған. Он үш жастан бастап-ақ төсекке жатпаған. Олар Гемараның үстінде ұйықтап, қайта жалғастыратын. Олар шаммен оқитын, сондықтан барлық Гемаралар күйіп кеткен.

Электр шыққанға дейінгі барлық Гемаралар қара күйемен жабылған, өйткені олар қолында шам ұстап отырып ұйықтап кететін. Оянамын деп шамды ұстайтын, бірақ шам күйдірсе де оянбайтын. Оянғанша саусақтары, Гемарасы, Шулхан Арухы күйіп кететін, сондықтан бәрі қараланған.

Біздің ұрпақта да ол сондай еді: тәулік бойы оқыды, назарын бұрмады, көзін көтермеді. Ол тік жүріп, көзін мықтап жұмып жүре алатын. Әркім көзін жабуды өзіне қабылдасын.

Қазір Шовавим, қазір Құтқарылу апталығы. Елу күнде олар елуінші қақпаға жетті. Елу күнде, Бо бөлімінде, құтқарылу басталды. Песахтан Песахқа дейін он жаза болды, содан кейін Песахтан Шавуотқа дейін тағы елу күн өтті.

Песахта он жаза басталды, соңғы жаза — тұңғыштардың қырылуы да Песахта болды. Содан кейін Синай тауына дейін елу күн өтті, олар өлілердің тірілуіне жетті — қазір біз де сол кезеңдеміз.

Раввин Цанани, Құдай сақтасын, қайтыс болған жоқ. Оның қайтыс болды деп ойлауға да болмайды. Қазір ол өлілерді тірілте алады. Керісінше, ол қазір дәрежесімен көтерілді. Әділдер өлімінен кейін тіршілігіндегіден де ұлы. Ол қазір бәрімізді тірілте алады, ауруларды емдей алады.

Кім оның еңбегін еске алса, кім бүгін осы жаназада болса, барлық ауруынан айығады.

Ол, оның ұрпақтары және ұрпақтарының ұрпақтары мәңгілікке.