Хиллуланың жүз жылдығы: Рабби әкесінің атасы Рав Барух Шнеур — Тора мен хасидуттың алыбы

 בס"ד 

Хиллуланың жүз жылдығы: Рабби әкесінің атасы Рав Барух Шнеур — Тора мен хасидуттың алыбы

Биыл Любавич Реббисінің атасы Рав Барух Шнеур Шнеерсонның қайтыс болғанына жүз жыл толып отыр. Цемах Цедектің шөбересі болған ол Талмудты жатқа білетін, ерекше зерделі әрі керемет жадыға ие ұлы ғалым ретінде танылған. Оның жазбалары хасидуттың, әңгімелердің, мінез-құлықтардың және Реббилердің сипаттамаларының баға жетпес қазынасы болып табылады.

Хасидутқа қызмет еткен беделді әулет

Биыл Шват айының Рош Ходешінің қарсаңында Рабби атасы әрі Рав Леви Ицхактың әкесі — Рав Барух Шнеур Залман Шнеерсонның Хиллуланың жүз жылдығы атап өтілді.

Реб Барух Шнеур 5613 жылғы 24 Тамузда (1853) дүниеге келген. Әкесі — Рав Леви Ицхак, ол Рав Барух Шаломның ұлы, ал Рав Барух Шалом — Цемах Цедектің тұңғыш ұлы. Анасы — Раббанит Сима.

Ол Раббанит Зелда Ра’хельге, Цемах Цедек пен Рабби Маарахтың атақты хасиді Реб Залман Хайкиннің қызына үйленді. Реб Барух Шнеур Талмудты жатқа білетін және керемет жадыға ие дарынды ғалым ретінде танылды.

Тораның он екі сағаттық үздіксіз сапары

Хасидтер 5685 жылы (1925) Реб Барух Шнеурдың Рош Хашанаға орай алдыңғы Раббиге бару үшін бір топ хасидпен бірге жолға шыққанын еске алатын. Он екі сағаттық сапар барысында ол Тора мен хасидут сөздерін үзіліссіз жатқа айтып отырған.

Рабби Маарах оның раввин болуын қатты қалаған және сол кездегі ұлы псакиш — Ковнолық Рав Ицхак Эльханан үш сағат бойы онымен бірге оқып, оған берік ұсыныс берген. Алайда белгісіз себептермен бұл жүзеге аспады.

Реббилерге жақын «Шавуот хасиді»

Кейінірек алдыңғы Рабби қазіргі Раббиге Реб Барух Шнеур жыл бойы Любавичке жиі келсе де, өзін «Шавуот хасиді» деп атағанын жазды, өйткені ол көбіне осы мейрамды Любавичте өткізетін. Реббилер әулетінің мүшесі ретінде ол әдетте мерекелерде Раббидің дастарқанынан тамақтанатын.

Ол өзінің ерекше жадын пайдаланып, осы дастархандарда Рабби Маарах пен Рабби Рашабтан естігеннің бәрін есте сақтап, мейрамнан кейін керемет дәлдікпен жазып алатын. Оның жазбаларында, соның ішінде, Рабби Маарахтың анасы үшін аза тұту жылындағы әдеттері сипатталған.

Балалық шағындағы Рабби туралы құнды деректер

Оның жазбаларында отбасы туралы, соның ішінде немересі — болашақ Рабби жайлы қызықты мәліметтер бар. 5675 жылғы 7 Адарда жазылған жазбада былай делінген:

«Жексенбі, Тецаве тарауы. Мен оған ұлым Левик туралы, ұзақ өмір сүрсін, және оның ұлы Мендель туралы, ұзақ өмір сүрсін, айттым. Ол осы бейсенбі, 11 Адарда тфиллин қоя бастайды; оның бар-мицвасы келесі 11 Нисанда болады. Ол, Құдайдың көмегімен, оқуында ерекше дарынды бала».

Кейін ол бұл жазбаларды алдыңғы Раббиге тапсырды, ал олар кейінірек «Рехимот а-Равах» жинағында жарияланды.

Хасидуттың адал таратушысы

Рабби Маарахтың нұсқауымен Реб Барух Шнеур әрбір Шаббатта, мерекеде және апта ішінде хасидутты қайталап отыратын. Любавичтен әр сапардан кейін ол тыңдаған барлық маамаримнің тізімін жасап, хасидутқа деген сағынышқа толы сөздермен аяқтайтын:

«Хашем маған тағы да Раббидің қасиетті аузынан осындай маамарларды таза жүрекпен және айқын оймен есту мәртебесін берсін».

Тағы бір жерде:

«Хашем маған жақын арада қайтадан Любавичте болып, осындай қымбат сөздерді, әсіресе балдан да тәтті, шындықпен айтылған маамарларды, таза жүрекпен және айқын оймен есту мәртебесін берсін».

Реббилер тарапынан көрсетілген ерекше құрмет

Реббилер оны терең құрметтеп, жақсы көріп, көптеген ерекше құрметтер көрсетті. Соның ішінде ол «Хатан Берешит» атағына ие болды. Бірде Рабби Рашаб бір жарым сағат бойы маамарды тікелей оған қарап айтты — бұл әдетте тек алдыңғы Раббиге тән еді.

Ол сондай-ақ атақты хазан, әуендердің шебері және Тораны тамаша оқушы болды. Оның көптеген жазбаларында Реббилермен осы тақырыптағы әңгімелер келтірілген.

Хиллуланың нақты күнінің анықталуы

Ұзақ жылдар бойы Рав Барух Шнеурдың қайтыс болған нақты күні мен жылы белгісіз болып келді. Гимел Тамуздан кейін 5707 жылғы күнтізбе табылды, онда Рабби өз қолымен кадиш айтатын йорцайт күндерін белгілеп қойған. 29 Теветке ол былай деп жазған:

«Ұстазым әрі атам, Рав Барух Шнеур». Алайда кейінгі онжылдықтарда Раббидің бұл күні кадиш айтқаны байқалмаған.

Қайтыс болған нақты жыл да белгісіз еді, болжамдар 5686 мен 5688 (1926–1928) аралығында өзгеріп отырды. Бірақ бірнеше жыл бұрын оның ұлы Реб Шмуэль Шнеерсон толтырған тұтқын сауалнамасы табылды. Онда ата-анасының қайтыс болу күні туралы сұраққа ол әкесінің 5686 жылы (1926) қайтыс болғанын көрсеткен.

Осылайша, биыл Раббидің атасы, ұлы ғалым әрі хасид Рав Барух Шнеур Шнеерсонның Хиллуланың жүз жылдығы атап өтілуде. Оның еңбегі бізді қорғасын.