Кішіпейілділікке лайық болу үшін дұға

  בס"ד  

Кішіпейілділікке лайық болу үшін дұға
Рабби Берланд

Рибоно шел Олам – Әлемнің Иесі, маған өз төмендігімді шын мәнінде көруге лайық қыл. Маған шынайы кішіпейілділікке, шынайы ұсақтыққа лайық қыл, тіпті мен өз көзімде өте кішкентай болып, өзімнің өте төмен деңгейімнен де төмен болайын. Ешқашан өз деңгейімнен де, өз орнымнан да аспайын, әрі, Құдай сақтасын, өзімді алдап, менде қандай да бір деңгей, қандай да бір сауап бар деп ойламайын. Өз орнымды – шексіз, өлшеусіз төмен әрі төменгі орынды – танып-білейін. Жүрегімде жасырын мақтаныш, Құдай сақтасын, мүлде болмасын, ол мені әрдайым Сенен алыстатпасын. Дұғаларым қабыл болмай қалмасын, бұл Қайынмен болғандай болмағай, ол туралы: «Оның сыйына Ол назар аудармады» деп айтылған (Берешит 4:5). Һевел секілді сүрінбейін, ол жасырын мақтаныштың салдарынан өлтірілді. Керісінше, өз төмендігімді шын мәнінде және әрдайым көруге лайық болайын, жер бетінде жүрген кезімнен бастап бүгінге дейін жасаған әрбір кемшілігімді көруге дейін жетейін. Сансыз олқылықтарымды мойындайын және айқын әрі жоғары көру қабілетіне – Әділдердің көздеріне лайық болайын, аятта айтылғандай: «Хашемнің көздері Әділдерге бағытталған» (Теһилим 34:16). Олар өз төмендіктерін шындықта көре алады. Құдай сақтасын, енді ешқашан өзімді алдап, Хашемге қызмет етуде менде қандай да бір сауап, түсінік немесе білім бар деп ойламайын.

Бізді шынайы кішіпейілділіктің жолдарын түсінуге лайық қыл. Бұл жолдар – өмірдің, бақыттың және қуаныштың қайнары. Солар арқылы Сенің қасиетті халқың Исраильдің ұлылығын, әрбір яһудидің маңызын көре алатындай болайық. Сенің қасиетті халқың Исраильдегі әрбір адам үшін шын жүректен жанымызды пида етуге лайық болайық.

Рибоно шел Олам, мені Мошенің кішіпейілділігіне жабыстыруға лайық қыл. Ол (Сатанға): «Мен кіммін, Қасиетті, Берекелі Ол маған Тораны беретіндей?» – деді. Қасиетті, Берекелі Ол оған: «Сен алдаушысың ба?» – деді. Ал ол Оның алдында: «Рибоно шел Олам, Сен күн сайын рақат табатын жасырын қазынаны мен өзіме телимін бе?» – деп жауап берді. Қасиетті, Берекелі Ол Мошеге: «Сен өзіңді кішірейткенің үшін, ол сенің атыңмен аталатын болады», – деді. Өтінемін, төмендік пен кішіпейілділік менің үлесім болсын, ұят пен қорқыныш бүкіл болмысымды толтырсын. Моше Раббейну, оған тыныштық болсын, сияқты болайын: ол ешқашан өзіне сауап телімеді, күн сайын өз маңызын кеміте берді, ақырында Шексіз Нұрға қосылуға лайық болды.

Рибоно шел Олам, бізді Сен кішіпейілге көрсеткен Тефилин түйініне лайық қыл. Бізді Мошенің кішіпейілдігі мен толық өз-өзін жоққа шығаруы деңгейіне жеткіз, ол: «Жібер, өтінемін, Сен кім арқылы жіберсең, соның арқылы» деді. Яғни: «Бұл дүниеде менен гөрі лайықтырақ кез келген адам бар», – деп ойлады. Оның ғажайып мойынсұнуына лайық қыл: ол Сенмен айтысқанда, биікте Рабби Акиваның жанын көріп, Тораның оның арқылы берілуіне де лайық екенін мойындады. Оның ерекше кішіпейілдігіне лайық қыл: ол тіпті Корахтың алдында да өзін төмендетіп: «Мен де соны қалаймын, сен Коэн Гадоль болсаң», – деді.

Біздің Әкеміз, біз білеміз: Сен Мысырдан Исраиль халқын күшті қолмен алып шығу үшін тек соны ғана таңдадың. Болашақта да тек сол ғана, осы ғажайып кішіпейілдіктің күшімен, әрбір жанды өзіне лайық тәнге қайтара алады, өйткені өлілердің қайта тірілуі кішіпейілділік пен төмендікке байланысты. Өтінеміз, Көктегі Әкеміз, бізді осы ғажайып кішіпейілділік пен төмендікке лайық қыл – ол қайта тірілудің шық тамшысы.

Өтінемін, Сен – шын мәнінде Рақымды әрі Мейірімді, кедейлерге жаның ашитын, біз сияқты мұқтаж, дөрекі, түсініксіз жандарға рақым ететінсің. Біз Сенің әр сағат, әр сәт жіберетін игі кеңестеріңді жиі қабылдамаймыз. Өтінемін, Рақымды әрі Мейірімді, аспанның барлық қақпаларын және кеңес қақпаларын аш. Мені Өзіңнің қасиетті әрі ғажайып кеңес жолдарыңа үйрет және жетеле: ашық та, жасырын да кеңестерге – шынайы Әділдеріңнің кітаптары арқылы. Бізге Сфироттан шығатын барлық кеңестерді нұрландыр. Олар туралы адал бақташы Моше айтты: «Жастарымызбен де, қарттарымызбен де, ұлдарымызбен де, қыздарымызбен де, ұсақ малымызбен де, ірі қарамызбен де барамыз» (Шемот 10:9). Бұлар – тар сана мен кең сана, мейірім санасы мен қатаңдық санасы. Ол мұның бәрін Исраильге, Сенің қасиетті халқыңа, Одақтың қасиеттілігінің арқасында тартты. Егер Моше, адал бақташы, ашылмаған болса, Құдай сақтасын, біз бәріміз дана, түсінгіш, даналық, түсінік пен білім құпиясымен Тораны білсек те, дұғаны оның түп-тамырына көтеріп, құтқарылуды әкеле алмас едік.

Маған шынайы төмендікке жетуге лайық қыл, сол арқылы Негіз Тастың ашылуына жетейін. Бұл Дәуітке берілген, ол туралы: «Ол – ең кішісі» делінген (I Шмуэль 17:14). Өз кішіпейілдігімен ол Исраиль лагерінің алдында жүретін от бағаны болды және дұғалардың көтерілу орны – Иерусалимдегі аспан қақпасын ашуға лайық болды. Ол туралы: «Ол көтеріліп, орнына орнатылады» деп айтылған (Захария 14:10). Адам қаншалықты жоғары көтерілсе, соншалықты өз төмендігін көбірек көруге лайық болады, ақырында өз деңгейінен де әлдеқайда төмен екенін және Хашем Йитбарахтан алыстығы барған сайын көбірек ашылады.

Өтінемін, Көктегі Әкем, менің өзімнің төмен деңгейімнен де төмен, әлсіз әрі орташа екенімді білуге лайық қыл. Мен өз шексіз төмендігімді қаншалықты көп көрсем, Сен маған шексіз Тораңды соншалықты көбірек ашасың. Өйткені мен өзімді ең төменгі шыңырауда тұрғанымды қаншалықты мойындасам, Сен маған соншалықты рақым етіп, нұрыңмен жанымды тірілтесің.

Рибоно шел Олам, Құдіретті, Сен үшін ешбір жоспар бөгелмейді. Маған Ликутей Моһаран, 14-Торада айтылғанды орындауға лайық қыл: «Адам Тораға тек төмендік арқылы ғана лайық болады». Даналарымыз айтқандай: «Шөлден – сый». Яғни адам өз тәкаппарлығын төмендіктің төрт қырымен сындырады. Адам өзінен үлкендер алдында, өзімен теңдер алдында, өзінен төмендер алдында өзін кішірейтуі керек. Кейде ол өзі – ең кішілердің кішісі, және ол өз деңгейінің алдында да өзін кішірейтуі керек, өзін өз деңгейінен де төмен деп елестетуі керек, «әркім өз орнында отырсын» қағидасында. Тавор тауы сияқты болу керек: ол абыройдың көтерілуі тәкаппарлықты сындыруға байланысты екенін көрді. Тәкаппарлық қаншалықты сындырылса, абырой соншалықты көтеріледі, өйткені абырой Тора арқылы көтеріледі. Адам Тораға тек төмендік арқылы ғана лайық болады, «Шөлден – сый» (Бемидбар 21:18). Бұл – Тавор тауының мәні: «Тау – хар» ұлылықты білдіреді, «Сен менің ұлылығымды күшпен бекіттің» (Теһилим 30:8). Ал «Тавор» – сыну ұғымы. Тавор тауы төрт парсаға тең – бұл төмендіктің төрт қыры.

Сондықтан, Рибоно шел Олам, Ұлы мейіріміңмен, мені осы төрт қыр бойынша өзімді кішірейтуге лайық қыл. Осы ұрпақтың барлық Әділдеріне қатысты мені шындықта және шынайы сеніммен өзімді бүкіл әлемдегі ең жаманы деп білуге жеткіз. Менің барлық орташа адамдардан да жаман екенімді анық әрі шын деп білейін. Одан да анық білейін: мен барлық төмен адамдардан да жаманмын. Шын мәнінде, бүкіл әлемде менен жаман ешкім жоқ екенін түсінейін. Тіпті мұны білгеннен кейін де, мен жанымның (нешама), рухымның (руах) және тіршілік тынысымның (нефеш) шынайы төмендігін әлі сезіне де бастаған жоқпын деп білейін. Мен ойлағанымнан да сансыз деңгейлерде әлдеқайда жаманмын. Өзімді қаншалықты төмен деп ойласам да, бұл менің шексіз төмендігімнің ұлылығын әлі де жеткізе алмайды. Сонда мен шын мәнінде: «Мен – ақымақпын, адамдық ақылдан жұрдаймын» (Мишлей 30:2), «Мен ақымақ әрі надан едім, Сенің алдыңда мал секілді болдым» (Теһилим 73:22) деп айта аламын.

Осының бәріне лайық болғаннан кейін, жүрегімді Сенің Тораңды үйренуге аш. Бүкіл Шасты толық әрі терең, барлық Раши, Тосафот, Риф, Рош және Шастың барлық түсіндірмешілерімен бірге меңгеруге лайық қыл. Бүкіл Рамбамды, Турды, Шулхан Арухты барлық түсіндірмелерімен, барлық жауаптар кітаптарын, муссар мен хасидут кітаптарын, әсіресе қасиетті ұстазымыздың және оның шәкірті Рабби Натанның, сондай-ақ олардың шәкірттерінің кітаптарын ұрпақтардың соңына дейін меңгеруге лайық қыл. Осы арқылы әр сәтте Сені табуға және Сені бетпе-бет көруге лайық болайын. Тора берілгенде айтылғандай: «Хашем сендермен тауда, оттың ішінен бетпе-бет сөйлесті» (Дварим 5:4). Осы арқылы бүкіл Тораны білуге және жыл сайын бүкіл Шасты өтуге лайық болайын. Құдайлық бейне менде орнықсын, ең жоғары бейне мен ұқсастық деңгейіне, сондай-ақ Арих Анпин мен Атика Кадишадан шығатын барлық 370 нұрға лайық болайын.