Исраильдің осы данышпаны, Йенука, Геула құпияларын Рав Рон Хаяға ашады
בס"ד
Исраильдің осы данышпаны, Йенука, Геула құпияларын Рав Рон Хаяға ашады
4-минуттан бастап жасалған транскрипция:
Сіз Францияда оқисыз ба? Жоқ, осында, Иерусалимде. Оқушылар Франциядан келген. Ал олар осында тұра ма? Иә, ешивада. Бізде үйленген жас жігіттер де бар.
Исраильде және бүкіл әлемде үлкен соғыс болады деп айтылады… Көп адамдар сұрайды. Қалай әрекет ету керек? Мен қоғамдық тұлғамын, оларға не айтуым керек? Ең алдымен, барлығы Исраильге және Иерусалимге көтеріледі. Адам қашқысы келген кезде, ол әрқашан Хашем Йитбарахқа қарай қашуы керек. Адам қашқысы келсе, әрдайым Хашем Йитбарахқа қарай қашуы тиіс. Неліктен Исраиль жері «Эрец Исраэль» деп аталады? «Эрец Исраэль» атауы «Мен Құдаймен түзу болғым келеді» деген мағынадан шығады. Яғни бұл — Хашем Йитбарахқа жабысуға деген ықылас артатын жер. Исраиль жеріне байланысты барлық мицвот, ата-бабаларымыз сүйген жер, әрі осы Исраиль жерінде болатын барлық кереметтер — «Мысырдан шығу кезіндегідей, Мен саған ғажайыптарды көрсетемін». «Көрсетемін» — келер шақта. Эрец Исраэль — барлық ата-бабаларымыз сүйген жер. Бней Йехошуа «Ктубот» трактатында түсіндіреді: адам жастайынан Исраиль жерінде өмір сүрсе, ол мұнда тұруды ерекше деп қабылдамайды да, жердің барлық игілігін ала алмайды. Эрец Исраэльдің қасиеттілігін шын мәнінде қабылдау үшін, Бней Йехошуа айтқанға көңіл бөлу керек: адам тұрған жерін бағалауы тиіс. Ең алдымен, қашқысы келген адам Исраиль жерін бағалауы керек, қай жерде тұрғанын түсінуі қажет. «Ктубот» трактатының 110–111-беттерінде айтылады: «Исраиль жерінде тұратын адам күнәсіз деп саналады және Құдайы бар адамға ұқсайды». Неліктен? Өйткені ол Хашем Йитбарахқа қарай қашады. Эрец Исраэль — әлемдегі ең қасиетті орын. Ата-бабаларымыздың осында келіп, осы жерге қоныстануды қаншалықты қалағанын түсініңіздер: қаншама жанкештілік пен жанпидалық болған. Олар кемелермен келді, жолда батып кеткендер болды; есек пен түйемен келді — тек осы жерге жету үшін, 40, 50, 60, тіпті 100 жыл бұрын. Ал біз бүгін осындамыз, қасиетті орындарға зиярат ете аламыз, Иерусалимде дұға ете аламыз — бұл мүмкін болатын ең үлкен сауап. Ең алдымен, Құдайға жақындықтың нұры жылтырай бастағанын сезіну және осы жерде, Исраиль жерінде бола алатын әр сәттің қадірін білу керек. Сондықтан егер қашқыңыз келсе, елден шығудың қажеті жоқ. Қашу — тек Хашем Йитбарахқа қарай. «Құдайға тура» (Йашар ле-Эль). Міне, Эрец Исраэль осы: «Эрец» — «Эрце» («қалаймын»), «Исраэль» — «Яшар ла-Эль», «Құдайға тура». Сондықтан Исраильде Хашем Йитбарахқа жақын болуға деген ерік пен құштарлық өте күшті. Қараңыздар, шетелде жүрген көптеген адамдардың тұрмыс-тіршілігі молырақ, ал Эрец Исраэльде тұратындардың табысы сәл аздау. Бұл таңғаларлық нәрсе. Неліктен бұлай? Тіршілік ризық-несібесі Исраиль жерінің қалауынан және қасиеттілігінен келеді. Айтқанымдай, Құдай сақтасын, егер адам Эрец Исраэльде болып, кеткісі келсе, шетелде тұратындарға немесе шетелге демалуға баратындарға қызғанышпен қараса, әрі кетуді қаласа — ол өз несібесінен көп нәрсені жоғалтады. Ал керісінше, шетелде тұрып, Исраильге келгісі келетіндер бар, бірақ келе алмайды. Сол құштарлықтың арқасында олар өздеріне мол несібе тартады. Сондықтан Эрец Исраэльде аса сақ болуымыз керек. Біз осында бақытты болуға міндеттіміз, сыртқа шыққысы келмеуіміз керек. Өйткені, Құдай сақтасын, бұл жоғалтуға әкеледі. Ал Исраильден тыс жерде тұрып, осында келгісі келетіндерге бұл несібе әкеледі. Осыдан Эрец Исраэльдің Хашем Йитбарахқа жабысу екенін көресіздер. Бұл туралы әлі көп айтуға болады. Сондықтан егер сіздерден сұраса, әрдайым Эрец Исраэльде тұрғаныңа қуану керек. Ал қорқу керек пе? Ешнәрседен қорқуға тыйым салынған. Соғыс болса да? Апаттарды болжау оңай — бізді үнемі қорқытады. Бізді жоюға әрдайым тырысқан. Дәуіт патша 27-ші псаломда айтады: «Маған қарсы соғыс көтерілсе де, мен сенімге толы боламын». «Мен Хашемнен бір нәрсе сұраймын, соны қатты қалаймын». Мидрашта айтылады: Құдай Дәуітке: «Сен өтірік айтасың. Бір ғана нәрсе сұраймын дейсің, бірақ көп нәрсе сұрап тұрсың! “Өмір бойы Хашемнің үйінде тұруды қалаймын. Хашемнің ұлылығын көруді және Оның ғибадатханасын тамашалауды қалаймын”». Бір ғана өтініш дедің, ал қаншама нәрсе сұрадың? Осыдан біз Дәуіт шын мәнінде бір ғана нәрсені сұрағанын үйренеміз, ал оның ішінде барлық қалғаны бар. Ол «Хашемнің үйінде тұруды» сұрады — бұл Иерусалим, бұл Ғибадатхана, ең ұлы өтініш. Сондықтан да «Маған қарсы соғыс көтерілсе де, мен сенімге толы боламын». Құдайға сену керек және ешнәрседен қорықпау керек. Біз — кереметтерге үйренген халықпыз. Қасиетті, Берекелі Ол, Исраиль халқын тастамайды. Ол бізді ешқашан тастамайды, бізге қорқудың да, үрейленудің де қажеті жоқ. Тіпті бүкіл әлем бізге қарсы соғысса да, Санхерив Иерусалимді қоршағандай қоршаса да. Хизкияу Құдайдың алдында тұрып, Песах түні зор қуанышпен дұға етеді. Санхеривтің сарбаздары аса қатыгез еді, адамдарды қазыққа отырғызды, аяқ-қолдарын кесті; олар қасқыр, аю, арыстан бейнесіндегі маскалар киіп жүрді; олардың 380 000 легионы, бекзадалары мен тәжірибелі сарбаздары болды, оларды жеңу мүмкін емес еді. Кімде-кім Санхеривтің әскерін көрсе, қашып кететін. Ал Хизкияу оларды көріп, ұйықтауға кетеді — ешнәрседен қорықпайды. Бұдан біз даналардың, әділдердің, пайғамбарлардың, осы Исраиль жерінде болған патшаларымыздың күшінің қаншалықты зор екенін көреміз: олар Эрец Исраэльге қандай сеніммен қараған, ешнәрседен қорықпаған. Осы күшті, осы сенімді біз бәріне жеткізуіміз керек: біз қорықпаймыз және ешкімнен сескенбейміз. «Маған қарсы соғыс көтерілсе де, мен сенімге толы боламын». Мен Қасиетті Шехинаға, бізбен бірге болған Хашемге сенемін. Ол бізді тастамайды, бізді қалдырмайды. Біз күшті боламыз, соғыстың қаһармандары боламыз. Біз Тораны оқуды және дұға етуді жалғастыруымыз керек. Біз — мәңгі халықпыз! Мәңгі халық! Ешқашан қорланбайтын халық. Пурим мейрамы ешқашан жойылмайтыны жазылған. «Шохер Тов» мидрашында Пурим ешқашан жойылмайтыны айтылады. Бұл мидрашта Пурим күндері ешқашан күшін жоймайтыны, Мегиладағыдай болатыны жазылған. Бізге не істеуге тырысса да, Пурим кереметі ешқашан жойылмайды. Егер Пурим жойылмаса, Исраиль халқын кім жоя алады? Құдайға шүкір, біз қазір Пурим күндерінде тұрмыз. Бізде Мордехай мен патшайым Эстер бар. Ал зұлым Аманды Хашем жойсын. Біз әрдайым қуанышқа ұмтылуымыз керек және Хашемнің бізбен бірге екенін, бізді тастамайтынын түсінуіміз керек. Әділдер — цадиктер — өлімінде де тірілер деп аталады. Мордехай әлі бар, Эстер әлі бар, олар біздің басымыздан не өтіп жатқанын көріп тұр, біз үшін ораза ұстап, дұға етеді және бізді тастамайды. Біз жеңеміз. Біз үміт пен қуанышқа толы болуымыз керек. Бұл — ең маңыздысы: күшке, үмітке және қуанышқа толы болу. Ешнәрседен қорықпау — өте маңызды. Мүлде қорықпаңыздар. Тіпті өлім аузындағы ауру адам да. «Брахот» трактаты (10а) айтады: Рабби Йоханан мен Рабби Элазар: «Адамның мойнына қылыш қойылса да, ол үмітін үзбеуі керек», — дейді. Иов (13:15) айтқандай: «Ол мені өлтірсе де, мен Оған үміт артамын». Не болса да, ешнәрседен қорқуға тыйым салынған. Қарулы дұшпандар қоршап алса да, біз қорықпаймыз. Біз Қасиетті, Берекелі Олдың алдында дұғаларымыз бен жалбарынуларымызды көбейтуіміз керек — Ұлы, Қаһарман әрі қорқыныш ұялататын Құдайдың алдында. Міне, осылай. Біз Құдайдан қорқуымыз керек, қуанышта болуымыз керек. Үмітке толы болуымыз керек, өйткені Құдай бізбен бірге. Сіздердің шәкірттеріңіздің қаншалықты цадик, әділ екенін білесіз бе? Қасиетті, Берекелі Ол, осы ұрпақта Өз нұрын жарқыратуға лайық болғандарыңызға қуанады. Осы ұрпақта бір аят айтуға, Талмудтан үзінді келтіруге, Мишна мен Гемараны оқуға, Құдайдың нұрын жарқыратуға лайық болу — бұл ең үлкен сауап. Бұл — тәттілік, бұл — ұлы, орасан зор жандар. Маған мадақ, Исраиль! «Осындай үлеске ие халық — бақытты! Хашемді өз Құдайы деп білетін халық — бақытты!» Сенің шәкірттеріңді, ғұламаларыңды сипаттайтын сөз жоқ. Құдайдың көмегімен сен көп қанағатқа бөлене бер. Тағы да көптеген шәкірттерді оқытуға лайық бол, Құдайдың көмегімен, мол күшпен жалғастыра бер. Сен және сенің жаныңдағының бәрі қорғалып, сақталсын, барлық молшылық ағымдарымен бірге, амен. «Осындай үлеске ие халық — бақытты!» «Хашемді өз Құдайы деп білетін халық — бақытты!»
Commentaires
Enregistrer un commentaire