Тиккун ха-Клали Рабби Наһманның ең ұлы ашылымдарының бірі болып табылады.

 בס"ד 

Тиккун ха-Клали Рабби Наһманның ең ұлы ашылымдарының бірі болып табылады.

Тиккун ха-Клали (сөзбе-сөз «жалпы түзету») — бұл Теһилимнің (забурлардың) 10 тарауынан тұратын жинақ: 16, 32, 41, 42, 59, 72, 90, 105, 137, 150. Оларды Бреслевтік Рабби Наһман Йесод сефирасына («негіз») қатысты, яғни жыныстық сипаттағы күнәларға арналған ұлы ем ретінде ашқан.

Белгілі болғандай, Шмират һа-Брит (Одақты сақтау) — Авода́т һа-Шемнің ең маңызды қырларының бірі; бұл негізінен ер адамдарға қатысты, бірақ әйелдерге де байланысты. Ол тыйым салынған жыныстық әрекеттерден бас тартуды ғана емес, сонымен қатар көзді, сөйлеуді және ойды бақылауды да қамтиды. Оның орасан зор маңыздылығы (және қиындығы) себепті, көптеген адамдар бұған жеткілікті мән бермейді.

Бритін сақтамайтын ер адамның Олам һа-Баға үлесі жоқ. Бұл Каббаладан (мысалы, Рав Яаков Абуһацирадан) және басқа да көптеген дереккөздерде келтіріледі, соншалықты кең таралғандықтан, мұнда оларды тізіп шығу қажет емес. Бұл салада ер адамдарды күнәға итермелейтін әйелдер де сол тағдырды бөліседі (әлде біреу олар бұдан босатылады деп шынымен ойлай ма?).

Йосеф һа-Цадиктің күші

Барлық адам Йосеф һа-Цадик секілді өзін ұстай алмайды. Ол жыныстық тазалықты бейнелейді және цадиктер арасында Йесод сефирасын білдіреді. Бұған тағы бір каббалистік себеп бар: өзінің жеке тәртібінің арқасында ол вице-патша болып, Мысырда болған кезде, өліміне дейін, ивриттерді асырады.

Менің ойымша, Махарша жазған: бүгінгі күні ер адамдар Йецер һа-Раға қарсы тұра алатын болса, бұл Йосеф һа-Цадиктің еңбегінің арқасы. Зоһарда Йосеф һа-Цадик Потипардың әйелімен күнә жасауға 4 секунд қалғанда болғаны айтылады. Алайда, ол оған қарсы тұра алмады деген сөз емес; керісінше, ол мұны Йецер һа-Раға / Өлім періштесіне соққы беру және ұрпақтар бойы ер адамдарға күш көзі ашу ниетімен істеді.

Бүкіл Мысырдағы ең сұлу әйелге (барлық сиқыры мен арбауымен бірге) қарсы осы қуатты қарсы тұру рухани әлемдерде арна ашты, және мұның бәрі алдын ала жоспарланған еді.

Бреслевтік Рабби Наһман Ликутей Моһаранда Шмират һа-Брит — күшті дұғаға ие болудың кілті екенін үйретеді. Бұл сондай-ақ Тораның ақиқатына лайық болудың жолы. Бритін сақтамайтын ер адам өзін әлсіз, дәрменсіз, адасқан сезінеді және Һашеммен байланысын үзеді.

Каббалистік себебі мынандай:

Біздің бәрімізде жанның 5 деңгейі бар (Нефеш, Руах, Нешама, Хая, Йехида), олардың әрқайсысында өзіне тән 10 сефирасы бар. Әдетте түзетуді қажет ететіні — Нефеш, себебі күнә жасайтыны сол.

Йесод сефирасы адамның Бритіне сәйкес келеді, ал ұрық — тек «мицва орнына» (жатырға) бағытталуы тиіс аса қасиетті нұрдың бір түрі. Ер адам ұрығын төккен кезде, ол осы нұрдың барлығын Ситра Аха́раға береді, оны айтарлықтай күшейтеді. Бұнымен ғана шектелмей, оның жаны төменгі әлемдерге құлап, зор зиян келтіреді.

Еске салайық: ұрықтың жоғалуы үшін берілетін жаза — «Карет». Себебі Һашемнің адамның Нефешіне жабысқан Ситра Аха́радан құтылудың басқа жолы болмас еді; сондықтан Ол адамды және зұлымдықты түгелдей кесіп тастауға мәжбүр болады, гангреналанған мүшені кесіп тастағандай.

Әрине, орындауға болатын Тиккундар бар. Тиккун ха-Клали зор көмек береді, бірақ оның Аризаль белгілеген толық Тиккунның (оразалар мен пидьондарды қамтитын) орнын толтыра ма, оған мен толық сенімді емеспін. Мұны кейінірек талқылауға болады.

Жоғарғы Парцуфимдердің — Арих, Абба, Имманың нұры Зеир Анпинге түседі. Сол жерден ол Йесод сефирасына шоғырланып, Шехинаға беріледі. Бұлар — Арихтен де жоғары тұрған Атик Йоминнен шығатын аса қасиетті нұрлар.

Қасиетті Рашаш (Рабби Шалом Шараби) әр адамның өзіне тән 4 рухани әлемдер жиынтығы және әрбір Тора, Мицва, Тефила, Йихудим және Маасим Товим үшін 6 бірегей Парцуф бар екенін үйретеді. Мұны ойлап көрсеңіз, таңғаларлық нәрсе.

Аризаль үйреткендей, ер адам Зеир Анпин үлгісімен жүреді; сондықтан егер ол ұрығын «Маком Мицвадан» (яғни әйелінен) тыс жерге төксе, жоғарыда оған сәйкес келетін Парцуф та осы нұрдың барлығын Ситра Аха́раға төгеді, оны елестету мүмкін емес деңгейде күшейтеді. Сонда Ситра Аха́ра адамды билеп алып, егер ол сақ болмаса, оны ең төменгі азғындық деңгейлеріне сүйрей алады.

Егер бұл саналы немесе бейсаналы түрде орын алса, жындардың патшайымы Лили-т (айтпау керек) ұрықтың рухани күшін иемденіп, онымен «жүктеліп», оны тудырған ер адамның «балаларын» дүниеге әкеледі.

Бұл балалар, шын мәнінде, мазикимдер (зиянды жындар) болып табылады және адам Шамаимде болғанда, Һашем оған бермек болған сыйақыны тартып алу үшін оған жабысады.

Бен Иш ‘Хай қоса айтады: дәл осылай күйеуімен бірге болмай, «ұрығын төккен» әйелге де қатысты. Осы мақсатта Аризаль түнге арналған көптеген каваноттарды — осы болмыстарды жою үшін — үйретеді. Әсіресе қуаттысы — «Шема Исраэльдегі» «Эхад» сөзіне шоғырлану, оларды жою ниетімен.

Алайда, бақытымызға орай, Тиккун ха-Клали, Аризальдің Тиккундері, Аризальдің Каваноттары және Микве бар; бұларды кейінгі жазбада атап өту керек.

Рабби Наһманның Тиккун ха-Клали жөніндегі түсіндірмесі

Ликутей Моһараннан (1:29) біз мынаны үйренеміз:

בְּכֵן צָרִיךְ לְתַקֵּן כְּלָלִיּוּת הִגִּידִים, שֶׁהוּא בְּחִינַת (דברים ד׳:י״ג): וַיַּגֵּד לָכֶם אֶת בְּרִיתוֹ, וְאָז, עַל־יְדֵי תִּקּוּן הַבְּרִית, שֶׁהוּא כְּלָלִיּוּת הַגִּידִין, נִתְתַּקֵּן מִמֵּילָא כָּל הַלָּאוִין שֶׁעָבַר, וְנִמְשָׁךְ לָהֶם לַבְנוּנִית

וְעַל שֵׁם זֶה נִקְרָא כְּלָלִיּוּת הַגִּידִין שֶׁהוּא הַבְּרִית־קֹדֶשׁ, שַׁדַּי, עַל־שֵׁם שֶׁשָּׁדֵי וְיוֹרֶה כְּחֵץ לַבְנוּנִית וְתִקּוּנִים לְכָל פְּרָט וּפְרָט כְּפִי צָרְכּוֹ, וַאֲפִלּוּ לַמְּקוֹמוֹת הַצָּרִים וְהַדַּקִּים. כִּי יֵשׁ מְקוֹמוֹת צָרִים וְדַקִּים שֶׁאִי אֶפְשָׁר לָבוֹא לְשָׁם שׁוּם תִּקּוּן כִּי אִם עַל־יְדֵי תִּקּוּן הַכְּלָלִי, שֶׁהוּא זוֹרֵק לַבְנוּנִית וְתִּקּוּנִים גַּם לַמְּקוֹמוֹת הַצָּרִים וְהַדַּקִּים. בִּבְחִינַת (איוב כ״ב:כ״ה): וְהָיָה שַׁדַּי בְּצָרֶיךָ – שֶׁשָּׁדֵי וְיוֹרֶה תִּקּוּנִין לְכָל מְקוֹמוֹת הַצָּרִים

Демек, Гидимнің (сіңірлердің) жалпығын түзету қажет; бұл (Дварим 4:13): «Ол сендерге Өзінің Бритін баяндады» дегенге сәйкес келеді. Осылайша, Бритті — яғни Гидимнің жалпығын — түзету арқылы, адам бұзған барлық тыйымдар өздігінен түзетіледі де, оларға ақтық (тазалық) тартылады.

Сондықтан Гидимнің жалпығы, яғни қасиетті Брит, Шаддай деп аталады; өйткені ол (арамей тілінде) «ша́ди» — атып жіберіп, әрбір бөлшекке қажеттілігіне қарай ақтық пен түзетулерді жібереді, тіпті ең тар әрі ең ұсақ орындарға да. Себебі сондай тар әрі ұсақ орындар бар, оларға ешқандай түзету Жалпы Емнен басқа жете алмайды; ал ол ақтық пен түзетуді сол тар әрі ұсақ жерлерге дейін жеткізеді. Бұл (Ийов 22:25): «Шаддай сенің тарлығыңда болады» дегенге сай. <Яғни Брит / Шаддайды түзету ұғымы> барлық тар <және ұсақ> орындарға <жебе секілді> түзетулерді жібереді <түсіндірілгендей>.

Жалғасын осы жерден қараңыз.

Рабби Наһманның стиліне сай, ол алдымен бір ұғымды үйретеді, кейін оны екіншісімен, үшіншісімен, тіпті төртіншісімен байланыстырады да, соңында барлығын біріктіреді. Бұл — Ликутей Моһаранның сұлулығының бір бөлігі: ол шынайы ‘Хохманың (даналықтың) мәнін керемет түрде қамтиды, яғни бір-біріне ұқсамайтын идеялардың арасындағы жасырын байланыстарды көре білу қабілетін. Бірақ мен ауытқып кеттім.

Қазір бұл Торадағы бүкіл пайымдауды түгел шолып шыға алмаймыз, алайда Тиккун ха-Клали Бритті түзетуге арналған ем ретінде қызмет етеді. Денеде екі негізгі «брит» бар: бірі төменде, екіншісі ауызда (яғни тілде).

Төменгі Бритін әлі түзетпеген адам жоғары Бритпен (ауызбен) де дұрыс дұға ете алмайды.

Бұл Тора каббалистік тілге толы, ол бірден байқала бермейді. Қызығы, сабақтың кейінгі бөлігінде Рабби Наһман ұрықтың ми ақтығынан шығуын «Ливанмен» салыстырады. Бұл географиялық Ливан аймағы емес, керісінше, атауына сай, Кетер сефирасының ақтығы.

Барлық Тиккундар төменгі Парцуфимге дәл Кетерден тарайды. Парцуфимдер де сіңірлерден, сүйектерден және еттен тұрады, бірақ, әрине, адамдағыдай емес. Мен осы мақалада түсіндіргендей, олар — адамның сәулеттік жоспары.

Осы ұзақ Тораны қорытындылай келе, Рабби Наһман Тиккун ха-Клали Кетер сефираcынан келетіні туралы айтады; дәл сол жерден барлық Тиккундар (түзетулер) шығады. Олар керемет күшке ие: адамның барлық қырларын емдеп қана қоймай, жоғарғы Бритті (ауызды) түзету арқылы дұғадағы күшін қалпына келтіреді.

Тиккун ха-Клалидің күші

Үйленерімнен бұрын, Тиккун ха-Клали мені құмарлықтан қорғап, өзін-өзі тәртіпке келтіруге мүмкіндік берді. Оның маған көрсеткен ғажайып көмегін сөзбен жеткізу мүмкін емес. Барған сайын гедонистік болып бара жатқан қоғамда өзін-өзі бақылаудың кез келген түрі күлкілі пуританизм ретінде қабылданады. Алайда, мұны тек тәжірибе арқылы ғана түсінуге болады. Күш тәртіптен туады.

Бреслев минһагы бойынша, бұл забурларды күн сайын қорғау үшін оқу қабылданған, тіпті адам кери жағынан таза болса да. Белгілі сегула бар: Тиккун ха-Клалиді 40 күн бойы оқу; бұл туралы Рабби Наһманның басты шәкірті Реб Натан жазған, яғни «40 күн бойы оқылған дұға» жоғарғы рухани әлемдерде күшті әсер қалдырады.

Өзінің бір шиюрында Рав Берланд та Тиккун ха-Клалиді 7 рет оқу рухани әлемдерде «атом бомбасына» тең екенін үйреткен. Шынында да, көптеген жағдайларда ол ашық кереметтерге себеп болған, мысалы, ауруханада комада жатқан адамдардың оянуы — Тиккун ха-Клалиді 7 рет оқу арқылы.

Қорытынды және басқа ескертпелер

Тиккун ха-Клалидің күші айқын әрі даусыз.

Оны тек Бреслев хасидтері ғана емес, басқа ағымдардан шыққан көптеген адамдар да оқиды. Қызығы, бірнеше хасидтік реббелер де (олардың аттарын табу керек) «үлкен түзетулер жасайтын 10 ерекше забур бар» екенін ашқан, бірақ олардың қайсысы екенін айтпаған.

Біздің ұрпақта ер адамдар үшін оны оқу бұрынғыдан да маңызды, тіпті өздерін қорғалған деп ойласа да. Тиккун ха-Клалидің әсері де басқа сегула немесе дұға секілді жинақталады. Тіпті біреудің «түнгі оқиғасы» болса да, ол бұл 10 забурды оқуы тиіс.

Шмират һа-Бритпен күресіп жүрген ер адамдар үшін Тиккун ха-Клалиді оқудың маңыздылығын қанша айтсам да аз. Бұл ұсақ-түйек тақырып емес; бұл әр адамның Жаратушымен жеке байланысының тағдыры. Авода́т һа-Шемнің бүкіл ұғымы осыған тіреледі, өйткені бұл — Йесод, бәрінің іргетасы.

Қосымша ‘хиззук көзі — Guard Your Eyes қауымдастығы – www.guardyoureyes.com – ол да маған көп көмектесті. Бұл — Шмират һа-Эйнаиммен күресіп жүргендерді қолдайтын раввиндер мен яһудилер қауымдастығы, ал бұл, әрине, Шмират һа-Бритпен тығыз байланысты.

Осы мақаланы осы салада күресіп жүрген әрбір ер адаммен бөлісіңіз: сіз оның жанын тура мағынасында құтқарасыз.